وحید نثائی

قرن کسب و کار - تازه های مدیریت

دانستنیهای گمرک
نویسنده : وحید نثائی - ساعت ۱۱:٢٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۳ تیر ۱۳۸٧
 

دانستنیهای گمرک

کنوانسیون A.T.A

این کنوانسیون زیر نظر شورای همکاری گمرکی (CCC)Customs co-operation council در سال 1962 ایجاد گردید .

مقررات این کنوانسیون اجازه ورود موقت کالاهای مشخصی را به کشورهای‌ثالث صادر نموده مشروط برآنکه صاحبان کالا بدون هیچگونه قصوری کالا را دوباره تحت همان شرایط اولیه ، از کشور ثالث خارج نمایند . کارنه ATA توسط اتاق بازرگانی بین‌المللی INTERNATIONAL CHAMBER COMMERCE (ICC) به مرکزیت پاریس که نقش هماهنگ کننده رادارد صادر می‌گردد.

کالاهای تحت پوشش کارنه ATA به شرح زیر است :

- نمونه‌های کالای تجاری و فیلم‌های تبلیغاتی

- محمولات جهت ارائه در نمایشگاهها

- انواع وسایل مشخص شغلی و حرفه‌ای

کارنه ATA علاوه بر کشورهای اروپائی توسط سایر کشورهای عضو نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و معمولا دریافت چنین کارنه‌ای بعهده صاحب کالا است .

ایران نیز از کشورهای عضو کنوانسیون ATA است . اما بعلت مشخص نبودن موسسه ضامن ملی در کشور ، از مقررات و تسهیلات آن استفاده نمی‌شود .

 

دفترچه A.T.A

یک سند بین‌المللی گمرکی است که طبق مقررات کنوانسیون A.T.A وثیقه معتبری را از لحاظ بین‌المللی تشکیل می‌دهد و درعین حال ممکن است به جای اسناد داخلی ، مورد استفاده قرار گیرد . همچنین ، این سند ممکن است به عنوان وثیقه برای حقوق و عوارض ورودی به منظور تامین اجازه ورود موقت و جائی که ترانزیت کالا را اقتضاء نماید برای نظارت بر صدور موقت و ورود مجدد کالا (کالای برگشتی) پذیرفته شود که در این مدت از ضمانت بین‌المللی برخوردار نخواهد بود .

 

کنوانسیون گمرکی T.I.R

کنوانسیون گمرکی سازمان ملل متحد در رابطه با حمل و نقل بین‌المللی کالا تحت پوشش کارنه نیز از مهمترین و جامع‌ترین مقررات گمرکی در سیستم ترانزیتی جاده‌ای می‌باشد که ناظر بر روابط بین حمل کننده ، گمرک و موسسه ضامن است.

ازسال1975کنوانسیون تیر19 بار اصلاح شده است . آخرین اصلاحات کنوانسیون که از 17 فوریه 1999 قابل اجرا شده بهبود قابل ملاحظه‌ای در ارائه رویه TIR  درسطوح ملی و بین‌المللی ایجاد نموده،امکان کنترل گمرکی را افزایش داده و همکاری بین‌الدول وهماهنگی اعضای اجرایی TIR را بهبود بخشیده است . تا بحال 64 کشور علاوه بر جامعه اروپا به این کنوانسیون ملحق شده‌اند .

این کنوانسیون که به تیر 1975 معروف است . مشتمل بر 64 ماده و 9 ضمیمه است .

این سیستم تمام اروپا ، شمال آفریقا ، خاور نزدیک و خاورمیانه را پوشش می‌دهد. ایالات متحده آمریکا و کانادا و همچنین شیلی و اروگوئه در آمریکای جنوبی از اعضاء این کنوانسیون می‌باشند .

سیستم تیر ممکن است در مورد حمل و نقل کانتینری کالا از طریق راه آهن و راههای آبی داخلی نیز به کار گرفته شود ، مشروط بر اینکه یک قسمت از سفر توسط جاده انجام پذیرد .

براساس این کنوانسیون حمل و نقل کالا از یک نقطه در گمرک مبدا به یک نقطه در گمرک مقصد از طریق قلمرو و سایر کشورهایی که لازم است عبور نماید ، بدون بازرسی گمرکی در طول مسیر مجاز می‌باشد . البته این عبور بدون بازرسی نیاز به اقدامات تعیین شده از قبل به شرح زیر دارد :

- پلمپ وسیله نقلیه حامل کالا در گمرک مبدا

- اجرای دستورالعملهای حفاظتی برای انواع محفظه و یا کانتینر ، بمنظور جلوگیری از هرگونه قاچاق

- تامین پوشش هرگونه ریسکی درحقوق و عوارض گمرکی در طول سفر ، بدین منظور یک سلسله ضمانتهای بین‌المللی تحت پوشش این کنوانسیون ایجاد گردیده است ، که مهمترین و معتبرترین این ضمانت‌ها توسط سازمان ایرو (IRU) در ژنو ترتیب داده شده است . در جمهوری اسلامی ایران موسس ضامن ، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن است که شرکتهای حمل و نقل ، با سپردن تضمینات لازم به موسسه ضامن کشور از تسهیلات کارنه تیر برخوردار می‌باشند .

اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به استناد ماده 6 کنوانسیون تیر به عنوان تنها موسسه ضامن و صادرکننده کارنه تیر در ایران شناخته شده و طبق تعهدی که در مقابل گمرک دارد ، به ازاء هر فقره کارنه تیر در قبال گمرک تا سقف 50 هزار دلار یا معادل ریالی آن ضامن پرداخت حقوق گمرکی، ‌سود بازرگانی ، عوارض و جرائم ناشی از هرگونه تخلف و تاخیر خواهد بود و اتاق مکلف است وجوه مذکور را ظرف مدت سه ماه از تاریخ مطالبه بپردازد .

اجرای قرارداد تیر و صدور گواهی قبولی برای وسایط نقلیه زمینی مورد استفاده در حمل و نقل بین‌المللی جاده‌ای بر عهده گمرک ایران است و از طریق اداره کل نظارت برترانزیت براجرای دقیق قرارداد تیر در گمرکات کشور نظارت می‌شود.

 

دفترچه T.I.R (Transport International Road)

یک سند بین‌المللی است که طبق مقررات کنوانسیون گمرکی حمل و نقل بین‌المللی جاده‌ای نام گمرکخانه‌های مجاز مبدا و مقصد (ورودی و خروجی) و راههای مجاز عبور کالای ترانزیتی که جز از طریق آنها ورود و خروج و یا عبور کالا و وسیله حمل تحت عنوان ترانزیت خارجی میسر نمی‌باشد ، از طریق مقامات گمرکی از قبل مشخص می‌گردد .

 

ترانزیت داخلی :

ترانزیت داخلی عبارت است از کالای گمرک نشده‌ای که از گمرکخانه مجاز (مبدا) به گمرکخانه مجاز دیگری(مقصد) تحت عنوان ترانزیت داخلی اداری یا شخصی حمل و تحویل گردد . این کالا ممکن است در گمرک مبدا تخلیه و سپس ترانزیت گردد . کلیه مقررات و ارزیابی قطعی درمورد آن اعمال می‌گردد .

اظهارنامه در سه نسخه تنظیم و حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض مربوطه به صورت سپرده اخذ می‌شود ، فقط هزینه‌ها به صورت نقدی بطور قطعی دریافت می‌شود .

مراحل ثبت سفارش

مراحل انجام ثبت سفارش جهت واردات کالا عبارت است از :

1 آگاهی از تعرفه کالای مورد ثبت سفارش . (صاحب کالا قبل از ورود کالا چنانچه تعرفه صحیح کالای خود را نداند یا در تشخیص آن تردید داشته باشد ، میتواند از گمرک ایران تعرفه صحیح کالای خود را استعلام نماید .)

2 اخذ پروفرما از فروشنده کالا .

3 مراجعه به معاونت بازرگانی خارجی جهت تکمیل فرم ثبت سفارش .

4 اخذ مجوز ورود کالا طبق جدول مقررات صادرات و واردات از سازمانهای ذیربط .

5 مراجعه به شرکت بیمه و اخذ بیمه نامه

6 اقدام به ثبت سفارش در بانک واسطه معامله بمنظور ثبت سفارش کالا (پس از تکمیل فرم تقاضا برای گشایش اعتبار بانضمام فرم بانکی و پروفرما و بیمه‌نامه اجازه نامه نسبت به پرداخت حق ثبت سفارش اقدام گردد .

 

حق ثبت سفارش

حق ثبت سفارش عبارت از میزان و مبلغی است که به موجب قانون بودجه هر سال تعیین می‌گردد و به بعضی کالاهای وارده به کشور اعم از اینکه از طریق سیستم بانکی یا خارجی ازسیستم بانکی سفارش گردیده باشند ، تعلق می‌گیرد که مبلغ CIF(فوب + کرایه و بیمه‌نامه) و به میزان هر دلار 275 ریال (براساس 1379) وصول می‌شود . حق ثبت سفارش ممکن است در زمان گشایش اعتبار در بانک پرداخت گردد و یا در زمان ترخیص کالا در گمرک وصول شود. در ضمن برای کلیه کالاها صرفنظر از تاریخ ورود کالا یا اظهار به گمرک ، حق ثبت سفارش به میزان مقرر در زمان ثبت سفارش پرداخت خواهد شد .

کالاهائی که از پرداخت حق ثبت سفارش معاف هستند عبارتند از :

1 کالاهای مسافری

2 کالاهای هدیه و سوغات وارده از طریق پست

3 به موجب تبصره 14 قانون بودجه سال 1379 کالاهای اساسی شامل (گندم ، قند ، شکر ، چای ، روغن نباتی ، برنج ، گوشت قرمز ، شیر ، کود و سم و بذر ، واکسن ، سموم دامی) اعم از یارانه‌ای و غیریارانه‌ای و کاغذ و کالاهای وارداتی مربوط به طرحهای بیع متقابل و سرمایه‌گذاری خارجی و خرید خارجی بخش فرهنگ از جمله صدا و سیما از حق ثبت سفارش معاف می‌باشند .

واردات

واردات کالا به دو منظور صورت می‌پذیرد که عبارت است از :

الف ورود قطعی

ب ورود موقت

 

الف ) واردات قطعی

منظور از واردات قطعی ، کالاهائی هستند که برای مصرف یافروش سفارش شده و به کشور وارد و با انجام تشریفات قطعی گمرکی ترخیص می‌شوند .

انواع واردات عبارتند از :

1 واردات در مقابل صادرات (ارز صادراتی غیرنفتی)

2 واردات به صورت گشایش اعتبار (ارزی)

3 واردات به صورت بدون انتقال ارز

4 واردات از مناطق آزاد تجاری ، صنعتی

5 واردات مبادلات مرزی (تعاونی مرزنشینان)

6 واردات مبادلات پیله‌وری

7 واردات از بازارچه‌های مرزی

8 واردات کالا از طریق پست

1 واردات در مقابل صادرات (ارز صادرات غیرنفتی)

صادرکنندگان کالاهای غیرنفتی مجازخواهند بود در مقابل صادرات کالاهای خود، کالاهای قابل ورودی را که از طرف وزارت بازرگانی یا ستاد پشتیبانی برنامه تنظیم بازار اعلام می‌گردد ، وارد نمایند و یا اینکه از محل صادرات دیگران با استفاده از واریزنامه صادراتی اقدام به ورود کالاهای اعلام شده مذکور بنمایند .

 

2 واردات به صورت گشایش اعتبار (ارزی) :

اینگونه واردات به صورت اعتباری اسنادی یا بروات اسنادی از طریق بانک گشایش کننده اعتبار انجام می‌گیرد و شامل انواع زیر می‌باشد .

الف انواع اعتبارات اسنادی

ب انواع بروات اسنادی

 

الف انواع اعتبارات اسنادی :

1 اعتبار اسنادی برگشت‌پذیر

2 اعتبار اسنادی برگشت‌ناپذیر

3 اعتبار اسنادی تایید شده

4 اعتبار اسنادی گردان

5 اعتبار اسنادی قابل انتقال

6 اعتبار اسنادی یک ، دو و یا چند مرحله‌ای

7 اعتبار اسنادی فرعی

8 اعتبار اسنادی اتکائی

ب انواع برات :

1 برات ساده                                        

2 برات اسنادی(برات مستند)

ادامه دارد